De barst in België

[De volgende tekst was bedoeld voor publicatie in een Nederlandse krant]
De Belgische verkiezingen vonden op 10 juni plaats, vroeger dan voorzien. Een arrest van het Arbitragehof van 26 mei 2003 verplichtte de regering namelijk om vóór 24 juni 2007 de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde (BHV) te splitsen. Die splitsing van de communautair uitermate gevoelige kieskring Brussel Halle Vilvoorde maakt nog altijd het onderwerp uit van een dispuut tussen de Franstalige en Vlaamse verkozenen. Als een nieuwe regering over BHV valt dan kunnen geen geldige verkiezingen meer georganiseerd worden. Het einde van België?

Dertig jaar heeft het geduurd om België te splitsen en nog voor er goed en wel drie gewesten en vier taalgemeenschappen waren was er al een probleem. Elke belg is vrij om zijn woonplaats te kiezen: in Vlaanderen, Brussel of Wallonië. Zolang een Franstalige Nederlands spreekt in een Vlaams dorp is er geen vuiltje aan de lucht maar als hij een volledig Franstalige gemeentebestuur op de been brengt en ook nog eens niet voor Vlaamse maar Franstalige kamerleden mag kiezen wordt dat wel heel vervelend. Vooral omdat Nederlandstalige politici niet kunnen verkozen worden in Waalse gemeentes. Die ongelijkheid doet zich op twee plekken voor: in zes gemeentes van de Brusselse rand en verder nog in de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde. In die helft van de provincie Vlaams Brabant kunnen Franstaligen rustig Frans spreken en Franstalig stemmen. Dat heeft twee gevolgen: Vlaanderen wordt verder verfranst en Vlaams Brabant is een wingewest voor Franstalige politici. De Vlaamse eis dat Halle-Vilvoorde (ruim een half miljoen mensen) weer samengaat met de rest van Vlaams-Brabant en dat er alleen in Brussel zelf nog tweetalige kieslijsten zijn is een terechte eis en die werd door het arbitragehof van de Raad van State ook ingewilligd. Die velde een arrest en het parlement moet die splitsing ook goedkeuren.

Brussel-Halle-Vilvoorde was een administratief probleem, een foutje in de uitvoering van de staatshervorming dat zo opgelost zou kunnen worden, maar het hele dossier heeft ondertussen ook symbolische waarde gekregen. De Vlaamse deelregering heeft erover gestemd hoewel BHV niet onder haar bevoegdheid ressorteerde, de nationalistische partijen waaronder het Vlaams Belang maar ook NVA hebben er tegenover hun achterban een halszaak van gemaakt. BHV staat nu voor verfransing en onwil aan Franstalige zijde. Wordt de zaak op de regeringsagenda geplaatst, en zo ziet het er naar uit, dan wordt het niet eenvoudig. België is een land waar niet bij meerderheid geregeerd wordt maar bij consensus, bij wederzijds akkoord tussen de taalgemeenschappen. BHV wordt zeker beslecht via toegevingen. De Franstaligen vragen al langer dan vandaag dat Brussel groter zou worden dan de negentien gemeenten. De uitbreiding van Brussel in ruil voor de splitsing van BHV, het komt zeker aan de orde maar het antwoord van de Vlaamse partijen is nu al bekend: njet!

De grote winnaar van de verkiezingen, de christendemocratische CD&V/NVA, is ondubbelzinnig voor een onmiddellijke splitsing. De liberalen aan Vlaamse zijn dat ook maar de Franstalige liberalen lieten bij monde van ex-informateur Didier Reynders verstaan dat BHV geen prioriteit was. NVA-er Bart De Wever stelde, na zijn bezoek aan informateur Reynders dat de staathervorming wel kan wachten tot 2009. Dat is moedig maar het betekent dat het probleem Brussel- Halle-Vilvoorde dan wel onmiddellijk moet worden opgelost. De Franstalige zusterpartij van CD&V, cDH, heeft duidelijk geen zin om BHV in het regeerakkkoord in te schrijven. Dat ziet er dus slecht uit. De toekomstige regering is gedoemd om de splitsing van BHV door het parlementaire mijnenveld te jagen. Er staat veel op het spel: het voortbestaan van een regering die nog niet bestaat en als niets wil lukken het voortbestaan van België: Een regering die valt over BHV kan misschien een nieuwe meerderheid zoeken voor hetzelfde probleem maar ze kan niet vallen: er kunnen dan namelijk geen nieuwe verkiezingen georganiseerd worden. Maar in België weet je nooit wat voor oplossing er uit de bus komt.

Lees ook de column over BHV. Zin om België te laten barsten lees de handleiding.